Jednym ze sprzętów, który przydaje się zarówno w domowym warsztacie, na budowie, jak i w rozbudowanym zakładzie przemysłowym jest nitownica. Do czego służy? Jakie są jej rodzaje? I kiedy jest najbardziej potrzebna? Odpowiadamy na te pytania.
Rodzaje nitownic i ich wybór
Nitowanie jest to rodzaj nierozłącznego, pośredniego połączenia mechanicznego. Najczęściej w ten sposób łączy się ze sobą metalowe elementy konstrukcyjne, co zapewnia ich wysoką trwałość i wytrzymałość. Nitowanie odbywa się przy pomocy nitów i specjalistycznego urządzenia – nitownic.
Przy czym można wyróżnić ich trzy rodzaje:
- manualne
- elektryczne (w tym akumulatorowe)
- pneumatyczne
Choć dziś zajmujemy się przede wszystkim nitownicą pneumatyczną, warto wiedzieć, jakie są różnice między tymi narzędziami, aby potem w odpowiedni sposób dobrać ich rodzaj do zapotrzebowania.
Nitownice ręczne nie wymagają dodatkowego zasilania – połączenie wykonywane jest przy użyciu własnej siły operatora. Z tego względu można używać ich w każdych warunkach, nawet na wysokościach. Mają jednak najczęściej zastosowanie wyłącznie podczas drobnych prac montażowych. Nitownice elektryczne zasilane są prądem. Najczęściej spotyka się ich akumulatorową wersję, która jest wygodniejsza w użyciu dzięki mobilności. To, czym przede wszystkim się odróżniają, to większa siła zacisku oraz możliwość znacznego przyspieszenia procesu nitowania.
O ile z nitownicy ręcznej najczęściej korzystają majsterkowicze, a z elektrycznej robotnicy budowlani, o tyle nitownice pneumatyczne mają bardziej charakter przemysłowy. Dodatkowo wymagają użycia dodatkowego osprzętu – należy zapewnić stały dopływ sprężonego powietrza, co czasem może powodować pewne ograniczenia lokalizacyjne. Na co zwrócić uwagę podczas ich zakupu?
Parametry nitownic pneumatycznych
Bardzo ważne jest, aby dobrać narzędzie idealne do swoich potrzeb. Na co zwracać uwagę podczas wyboru urządzenia?
Kompatybilność z nitami i zestaw końcówek
Przede wszystkim sprawdź, do jakiego rodzaju nitów to urządzenie jest przeznaczone oraz jak duży jest zestaw końcówek. Nitownice pneumatyczne powinny obsługiwać najbardziej popularne średnice nitów (najczęściej od 2,4 mm do 6,4 mm). Większa uniwersalność zestawu końcówek przekłada się bezpośrednio na szerszy zakres zastosowań narzędzia.
Układ hydrauliczny i system smarowania
Nitownice powinny posiadać pojemnik z olejem hydraulicznym, a także strzykawkę do jego uzupełniania. Aby mogły być w pełni funkcjonalne, ważne jest, aby były wyposażone w pojemniki na zerwane gwoździe nitów oraz szybkozłączkę ułatwiającą podłączenie do instalacji pneumatycznej.
Co ciekawe, bardziej profesjonalny sprzęt, ale co za tym idzie – też droższy, nie musi być regularnie uzupełniany olejem. Wykonuje się to dopiero po kilku latach lub po zerwaniu określonej przez producenta liczby nitów (np. 300 000). Taki system znacząco obniża koszty eksploatacji i minimalizuje przestoje techniczne.
Ergonomia i funkcjonalność
Co jeszcze brać pod uwagę? Czy nitownica posiada obrotowy dopływ powietrza (dzięki temu może być używana zarówno przez osoby prawo-, jak i leworęczne) oraz dwufunkcyjny spust umożliwiający precyzyjną kontrolę procesu nitowania. Dodatkowym atutem jest możliwość regulacji siły zacisku – niektóre modele pozwalają dopasować moc do grubości łączonych materiałów.
Ciśnienie robocze i zużycie powietrza
Warto też sprawdzić parametry pneumatyczne urządzenia. Typowe ciśnienie robocze wynosi 6–7 barów, a zużycie powietrza może się wahać od kilkudziesięciu do ponad stu litrów na minutę. To istotne dla doboru odpowiedniego kompresora – zbyt mała wydajność sprężarki spowoduje, że nitownica nie osiągnie pełnej mocy lub będzie pracować z przerwami.
Zastosowanie nitownic
Jak już wspominaliśmy, nitownice pneumatyczne mają zwykle zastosowanie przemysłowe. Dlaczego? Przede wszystkim w znaczący sposób przyśpieszają pracę, co jest niezwykle ważne, gdy liczbę zamocowanych nitów określa się w tysiącach. Pracowanie w ten sposób nitownicą manualną czy nawet elektryczną byłoby w dłuższej perspektywie nieopłacalne z punktu widzenia czasu i efektywności.
Jednak to, co jest niezmiernie istotne, to siła zacisku, która w przypadku nitownic pneumatycznych jest największa. Tym samym trwałość mocowania jest też o wiele wyższa. W ten sposób łączy się ze sobą potężne konstrukcje stalowe, takie jak chociażby te stosowane w przypadku mostów, wiaduktów czy hal przemysłowych.
Nitownice pneumatyczne znajdują również zastosowanie w zakładach produkujących:
- pojazdy szynowe
- kontenery i zbiorniki
- elementy karoserii pojazdów ciężarowych
- konstrukcje lotnicze
- elewacje aluminiowe i stalowe
W przypadku prac o charakterze seryjnym, gdzie tempo wykonania łączeń bezpośrednio przekłada się na wydajność całej linii produkcyjnej, nitownica pneumatyczna stanowi nieodzowny element wyposażenia. Jej niezawodność, powtarzalność parametrów oraz zdolność do pracy w ciągłym trybie sprawiają, że jest to narzędzie pierwszego wyboru w profesjonalnych zastosowaniach przemysłowych.