Wszystko o grypie ? objawy, powikłania i leczenie

Jesień i zima to trudny czas dla organizmu. W tych miesiącach bakterie i wirusy niejednokrotnie zaatakują układ odpornościowy. Jedną z najpoważniejszych chorób w tym okresie jest grypa. Jak ją trafnie rozpoznać i jakie niesie za sobą powikłania? Czym różni się od zwykłego przeziębienia i czemu stanowi tak duże zagrożenie? Czym ją najlepiej leczyć?

Czym jest grypa?

Grypa to ostra choroba wirusowa atakująca układ oddechowy. Najczęściej mamy do czynienia z grypą sezonową, czyli tą związaną z corocznymi zachorowaniami w okresie epidemicznym – od jesieni do wiosny. Światowa Organizacja Zdrowia podaje alarmujące dane: co roku na grypę choruje od 5% do 10% osób dorosłych i aż 20–30% dzieci. Dodatkowo osoby z grupy zwiększonego ryzyka – osoby starsze, przewlekle chore, małe dzieci – często wymagają hospitalizacji i dochodzą do zdrowia dopiero pod opieką szpitalną.

Grypą zarażamy się głównie drogą kropelkową. Osoby chore, które kichają i kaszlą nie zasłaniając ust i nosa, rozprzestrzeniają wirusy wokół siebie oraz na otaczające przedmioty. Przez to do zakażenia może dojść nawet po dotknięciu zarażonej powierzchni, a następnie przeniesieniu wirusa w okolice ust lub nosa. Dlatego tak ważne jest częste mycie rąk w okresie jesienno-zimowym. Osoby chore powinny unikać dużych skupisk ludzi – autobusów, sklepów, urzędów – i do czasu wyleczenia pozostać w domu.

Przed grypą trudno się jednak całkowicie uchronić. Chorzy mogą zarażać już dobę przed wystąpieniem jakichkolwiek objawów i nawet przez kolejne 7–10 dni po ich pojawieniu się. To sprawia, że zakażenie może nastąpić bez naszej świadomości kontaktu z osobą chorą. Kluczowe dla skutecznego leczenia jest właściwe zdiagnozowanie choroby już na wczesnym etapie.

Jak odróżnić przeziębienie od grypy?

Przeziębienie i grypa są często mylone, jednak wystarczy przyjrzeć się uważnie objawom, żeby trafnie rozróżniać obie choroby. Początek grypy jest zawsze gwałtowny i nagły. Jednego dnia czujemy się dobrze, a już kolejnego nie mamy na nic siły. Warto wtedy zmierzyć temperaturę – wysoka gorączka powyżej 39°C i bardzo złe samopoczucie wskazują na grypę. Przy przeziębieniu gorączka nie powinna przekraczać 38°C, a jeśli w ogóle się pojawia, to utrzymuje się na niskim poziomie.

Przeziębienie rozwija się także dużo wolniej niż grypa. Nawet kilkanaście dni możemy czuć się w miarę dobrze i nie rezygnować z codziennych zajęć. Przy grypie natomiast zmuszeni jesteśmy leżeć w łóżku niemal od razu po pojawieniu się pierwszych symptomów.

Objawy grypy

Charakterystycznymi objawami grypy są:

• wysoka gorączka powyżej 39°C
• dreszcze i silne bóle mięśniowe
• bóle stawów i głowy
• silny ból gardła
• suchy, męczący kaszel
• ogólne osłabienie organizmu
• nudności i wymioty
• czasami również biegunka

Katar przy grypie pojawia się rzadziej i nie stanowi dominującego symptomu. Przy przeziębieniu natomiast katar to podstawowy objaw choroby razem z kaszlem i bólem gardła. Wodnisty wyciek z nosa, łzawienie oczu i uczucie zatkanego nosa – to typowe przejawy infekcji, która rozwija się stopniowo.

Czas trwania choroby

Znając powyższe różnice bez problemu rozróżnimy obie choroby i we właściwym czasie zabierzemy się za odpowiednie leczenie. To bardzo ważne, bo ostatnią rzeczą jaka odróżnia przeziębienie od grypy są ich powikłania. W przypadku przeziębienia nie istnieją praktycznie żadne długotrwałe skutki choroby – jedynie w przypadku infekcji wywołanej przez adenowirusy może, ale nie musi, dojść do zapalenia spojówek. W przypadku grypy konsekwencje są dużo groźniejsze i mogą prowadzić do hospitalizacji.

Powikłania grypy

Nieleczona lub nieprawidłowo leczona grypa – na przykład w sytuacji gdy ktoś uzna ją za zwykłe przeziębienie – może wywołać groźne powikłania dla organizmu. Jest szczególnie niebezpieczna dla:

• osób starszych powyżej 65. roku życia
• dzieci poniżej 5. roku życia
• kobiet w ciąży
• osób przewlekle chorych
• osób z otyłością

Powikłania bakteryjne

Możliwe powikłania bakteryjne to:

• zapalenie płuc
• angina paciorkowcowa
• zapalenie oskrzeli
• zapalenie zatok przynosowych

Te schorzenia wymagają zastosowania antybiotyków i mogą znacząco wydłużyć czas rekonwalescencji.

Powikłania neurologiczne i narządowe

Do bardziej poważnych konsekwencji grypy należą:

• encefalopatia
• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
• poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego
• niewydolność nerek
• zapalenie mięśnia sercowego
• zapalenie mięśni
• zapalenie krtani
• sepsa
• niewydolność wielonarządowa

Może również dojść do zaostrzenia chorób przewlekłych związanych z układem krążenia i układem oddechowym, takich jak przewlekła niewydolność serca, choroba niedokrwienna mięśnia sercowego, astma czy przewlekła obturacyjna choroba płuc. U osób z tymi schorzeniami przebieg grypy bywa szczególnie ciężki i wymaga nadzoru medycznego.

Jak się leczyć?

Podstawą przy leczeniu grypy są leki przeciwgrypowe i przeciwwirusowe, które działają bezpośrednio na przyczynę choroby – wirusy grypy. Jednak aby złagodzić nieprzyjemne objawy, można zastosować pomocniczo metody znane z kuracji przy przeziębieniu.

Leki dostępne bez recepty

Na pewno pomocne będą leki przeciwgorączkowe zawierające ibuprofen lub paracetamol. Obniżają one temperaturę ciała i łagodzą bóle mięśniowe. Na wszystkie męczące objawy – kaszel, ból głowy i mięśni, katar – podziałają złożone preparaty zawierające paracetamol, pseudoefedrynę i dekstrometorfan. Tego typu leki wieloskładnikowe oferują kompleksową ulgę i umożliwiają funkcjonowanie w ciągu dnia.

Domowe metody wspomagające leczenie

Pomocne będą również domowe sposoby:

• herbaty owocowe i ziołowe – z lipy, maliny, jeżówki, kwiatów czarnego bzu
• miód naturalny
• domowe syropy np. z cebuli lub czarnej rzodkwi
• zimne okłady na czoło przy gorączce
• olejki eteryczne – z eukaliptusa, herbaciane lub sosnowe – przy katarze

Podczas leczenia niezbędne jest leżenie w łóżku, odpoczynek i picie dużych ilości wody – minimum 2–3 litry dziennie. Nawodnienie organizmu wspomaga walkę z infekcją i przyspiesza proces gojenia. Więcej o domowych sposobach łagodzenia objawów grypy można przeczytać na https://www.gripex.pl/domowe-sposoby-na-grype.html.

Szczepienia jako metoda profilaktyki

Najlepszą metodą ochrony przed grypą jest coroczna szczepionka. Czemu trzeba wykonywać ją każdego roku? Wirusy grypy często mutują i co sezon powstają ich nowe podtypy. Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania, trzeba co roku chronić się przed aktualną wersją wirusa, na którą organizm nie ma jeszcze odporności nabytej. Skład szczepionki jest każdego roku aktualizowany na podstawie prognoz WHO dotyczących dominujących szczepów.

Najlepszym czasem na szczepienia jest jesień – od września do listopada – przed rozpoczęciem sezonu grypowego. Szczepionka zaczyna działać po około dwóch tygodniach od podania i zapewnia ochronę przez cały sezon zimowy. Szczególnie zaleca się ją osobom z grup ryzyka oraz wszystkim, którzy chcą uniknąć kilkudniowej niedyspozycji i potencjalnych powikłań zdrowotnych związanych z zakażeniem wirusem grypy.