Jakie są przyczyny powstawania żylaków kończyn dolnych?

O żylakach kończyn dolnych coraz częściej mówi się jako o chorobie cywilizacyjnej, gdyż w dużej mierze do ich powstawania przyczynia się tryb naszego życia. Jednak to nie jedyny powód ich pojawienia się. Co dokładnie wpływa na powstawanie żylaków, czy można je leczyć i kiedy najlepiej rozpocząć terapię?

• Przyczyny powstawania żylaków
• Kto wykonuje zabieg?
• Nie zwlekaj z leczeniem

Przyczyny powstawania żylaków

Wpływ na powstawanie żylaków ma wiele czynników. Jako główny podaje się uwarunkowania genetyczne. Jeżeli ktoś w rodzinie cierpiał na żylaki kończyn dolnych, zwiększa się znacznie ryzyko dziedziczenia tej przypadłości. Badania wskazują, że jeśli oboje rodzice mają tę dolegliwość, prawdopodobieństwo jej wystąpienia u potomstwa sięga nawet 90%. Gdy problem dotyczy tylko jednego z rodziców, ryzyko spada do około 45% u córek i 25% u synów.

Kolejnymi czynnikami wpływającymi na rozwój choroby są:

• wiek;
• płeć;
• nieodpowiedni tryb życia;
• przyjmowanie niektórych leków;
• inne choroby;
• ciąża i poród;
• nadwaga i otyłość;
• zaburzenia hormonalne.

Na żylaki cierpią znacznie częściej kobiety niż mężczyźni — statystyki pokazują, że problem ten dotyka nawet 3 razy więcej przedstawicielek płci żeńskiej. Wynika to między innymi z wahań poziomu hormonów, szczególnie estrogenów, które osłabiają ściany naczyń żylnych. O wiele więcej jest też osób starszych, u których występują żylaki. Szacuje się, że większość chorych ma powyżej 60 roku życia, jednak żylaki można zaobserwować również wśród osób, które mają 20-30 lat.

Duży wpływ na powstawanie żylaków ma także nieodpowiedni tryb życia — długotrwałe przebywanie w jednej pozycji, brak ruchu, praca siedząca lub stojąca. Szczególnie narażone są osoby wykonujące zawody wymagające wielogodzinnego stania (fryzjerzy, sprzedawcy, chirurdzy) lub siedzenia w bezruchu (kierowcy, programiści, pracownicy biurowi). Tej chorobie może sprzyjać także nieodpowiednia dieta bogata w cukry i produkty wysokoprzetworzone czy przyjmowanie niektórych leków, zwłaszcza hormonalnych środków antykoncepcyjnych.

Ciąża stanowi osobny czynnik ryzyka — rosnąca macica uciska żyłę główną dolną, utrudniając odpływ krwi z kończyn dolnych. Dodatkowo zwiększona objętość krwi krążącej w organizmie ciężarnej oraz zmiany hormonalne osłabiają elastyczność ścian naczyń. Z każdą kolejną ciążą ryzyko rozwoju żylaków wzrasta.

Kto wykonuje zabieg?

Flebektomia tradycyjna jest operacją, którą wykonuje chirurg naczyniowy (angiochirurg), posiadający doświadczenie w leczeniu żylaków kończyn dolnych, któremu w niektórych przypadkach asystuje drugi chirurg. Przed przystąpieniem do zabiegu lekarz przeprowadza szczegółową diagnostykę, w tym badanie ultrasonograficzne metodą Dopplera, które pozwala ocenić stan naczyń żylnych i zakres zmian chorobowych.

Znieczulenie oraz monitorowanie podstawowych parametrów życiowych pacjenta jest prowadzone przez anestezjologa. W zależności od rozległości zabiegu stosuje się znieczulenie miejscowe, przewodowe lub ogólne. Operacja wymaga również asysty zespołu pielęgniarskiego, który przygotowuje pole operacyjne, podaje narzędzia oraz dba o komfort i bezpieczeństwo pacjenta w trakcie procedury.

Nowoczesne kliniki oferują także metody minimalnie inwazyjne, takie jak ablacja laserowa czy skleroterapia, które wykonywane są w trybie ambulatoryjnym i nie wymagają hospitalizacji. Decyzję o wyborze odpowiedniej metody leczenia podejmuje chirurg naczyniowy na podstawie wyniku badań obrazowych oraz stopnia zaawansowania choroby.

Nie zwlekaj z leczeniem

Żylaki należy leczyć już od momentu pojawienia się pierwszych objawów. Najczęściej nie są one jednak kojarzone z żylakami, gdyż może to być mrowienie, puchnięcie kostek czy swędzenie skóry. Do wczesnych symptomów zalicza się również uczucie ciężkich nóg nasilające się pod koniec dnia, nocne skurcze mięśni łydek oraz pojawienie się delikatnych pajączków naczyniowych.

Na tym etapie najlepiej sprawdzają się maści i preparaty doustne zawierające składniki wzmacniające żyły, takie jak diosminę, hesperydynę czy ekstrakt z kasztanowca. Pomocne są również pończochy uciskowe, które poprawiają krążenie i zapobiegają dalszemu poszerzaniu się żył. Regularna aktywność fizyczna, szczególnie pływanie, jazda na rowerze czy spacery, wspomaga pracę mięśni łydek, które działają jak pompa żylna.

Kiedy żylaki stają się już widoczne — pojawiają się wypukłe, poskręcane żyły, zmiany barwy skóry lub owrzodzenia — same preparaty mogą okazać się niewystarczające. Wówczas należy skorzystać z metod leczenia, jakie oferuje medycyna estetyczna. Jednym z najskuteczniejszych zabiegów jest laserowe zamykanie naczynek (EVLT — endowenous laser treatment), które polega na wprowadzeniu cienkiego światłowodu do chorej żyły i jej zamknięciu za pomocą energii laserowej.

Zabiegi tego typu oferowane są w renomowanych klinikach, których specjalizacją jest leczenie żylaków. Ceny zabiegów i ich zakres można porównać na specjalnych stronach internetowych działających jak wyszukiwarki zabiegów medycznych np. www.tourmedica.pl. Warto pamiętać, że nieleczone żylaki mogą prowadzić do zakrzepowego zapalenia żył, owrzodzeń podudzi, a nawet zatorowości płucnej, dlatego konsultacja z chirurgiem naczyniowym nie powinna być odkładana na później.