Gdzie lokować kapitał emerytalny?
Proponuję nie trzymać pieniędzy w przysłowiowej skarpecie czy pod dywanem, bo posiadanie takiej gotówki w domu zawsze kusi. Tak samo z kontem bankowym — jeśli mamy do niego pełny dostęp, bardzo łatwo przyjdzie nam te środki roztrwonić. Zatem co możemy zrobić w takiej sytuacji?
Mamy do dyspozycji III filar emerytalny, który daje możliwość swobodnego zbierania środków na cel emerytalny. Nie ma obowiązku, aby z niego korzystać, jednak warto mieć go zawsze na uwadze. Oprócz państwowego systemu emerytalnego istnieją mechanizmy pozwalające samodzielnie budować kapitał na przyszłość — z ulgami podatkowymi i bez ryzyka przedwczesnego wydania zgromadzonych sum.
Indywidualne Konto Emerytalne
To forma oszczędzania na emeryturę, której główną cechą charakterystyczną jest zwolnienie osiągniętych korzyści z podatku dochodowego od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki w wysokości 19%).
IKE możesz założyć w postaci:
- rachunku funduszy inwestycyjnych,
- konta oszczędnościowego w banku,
- rachunku maklerskiego do obrotu papierami wartościowymi.
Każdego roku na IKE można wpłacić do trzykrotności prognozowanego na dany rok przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Limit nie może być niższy z roku na rok. Oznacza to, że wraz ze wzrostem średniego wynagrodzenia w gospodarce rośnie także maksymalna kwota, którą można odłożyć z ulgą podatkową.
W 2017 roku limit IKE wynosił 12 789 zł. Aby go osiągnąć, należałoby odkładać miesięcznie 1065,75 zł. Pieniądze zawsze można z takiego funduszu wycofać, jeżeli oszczędzający złoży stosowny wniosek. Trzeba jednak spełnić następujące warunki:
- po ukończeniu 60. roku życia,
- po nabyciu uprawnień emerytalnych i ukończeniu 55 lat,
- dodatkowym warunkiem jest dokonywanie wpłat co najmniej w 5 dowolnych latach (lub dokonanie ponad połowy wartości wpłat, jednak nie później niż na 5 lat przed złożeniem wniosku o wypłatę).
Składając wniosek, musisz zdecydować, czy wypłata ma być jednorazowa, czy ratalna. Jeśli spełnisz wszystkie wymogi, zyski wypracowane w ramach IKE nie będą w ogóle opodatkowane — co przy długoterminowym inwestowaniu oznacza znaczną różnicę w porównaniu z tradycyjnym rachunkiem maklerskim czy lokatą.
Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego
To druga możliwość oszczędzania pieniędzy na poczet przyszłej emerytury. IKZE również kusi korzyściami podatkowymi. W jej ramach oszczędzający może sobie pozwolić na:
- wpłaty na IKZE można odliczyć od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dzięki temu zapłaci się niższy podatek oraz ma się szansę na uzyskanie zwrotu po rozliczeniu PIT,
- osiągnięte zyski nie są objęte podatkiem Belki,
- wypłaty z IKZE po osiągnięciu 65. roku życia są obciążone zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10%.
Generalnie oszczędzający zyskuje co roku poprzez odpis od podatku, ponieważ zyski są wolne od opodatkowania. Jednak wypłata jest opodatkowana stawką 10%. W praktyce oznacza to, że osoba w pierwszym progu podatkowym (17%) zaoszczędzi 7 punktów procentowych na etapie wpłaty, a osoba w drugim progu (32%) — aż 22 punkty procentowe.
Podobnie jak w przypadku IKE, w każdym roku możesz wpłacić na IKZE pewną maksymalną kwotę. Jest ona określona jako 1,2-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia brutto. Limit co roku nie może być niższy niż poprzednio.
W 2017 roku limit IKZE wynosił 5115,60 zł. Pozwalał on na odliczenie podatku w wysokości 980,80 zł (dla osób w 18% progu podatkowym) lub 1637 zł, jeśli jest się w drugim progu (32%). Oznacza to, że miesięcznie należałoby odkładać po 426,30 zł. To pokazuje, że przez następne 40 lat można w ten sposób zebrać 204 624 zł — bez uwzględnienia zysków z inwestycji.
W tym wypadku również można wycofać pieniądze wcześniej, jednak tylko i wyłącznie w całości. Wówczas należy wycofane środki rozliczyć w zeznaniu podatkowym jako dochód i odprowadzić od nich zaległy podatek, z którego wcześniej zostało się zwolnionym. Taka przedterminowa wypłata oznacza utratę wszystkich ulg podatkowych, dlatego IKZE najlepiej sprawdza się u osób zdyscyplinowanych, które traktują ten rachunek jako niedostępny do czasu emerytury.
Pracowniczy Program Emerytalny
PPE różni się mocno od IKE i IKZE przede wszystkim tym, że nie można przystąpić do niego samemu z siebie. To po prostu oszczędzanie na emeryturę z pomocą Twojego pracodawcy. Program musi być uruchomiony przez Twojego pracodawcę we współpracy z instytucją finansową.
Największym plusem jest to, że podstawowa składka jest odprowadzana przez pracodawcę i nie poprzez potrącenie z Twojej pensji. Jak to wygląda w praktyce? Otóż otrzymujesz od swojej firmy pieniądze z tytułu składki emerytalnej w wysokości maksymalnie do 7% wynagrodzenia. Część podstawowa nie jest obciążona składkami na ubezpieczenia społeczne, co oznacza realne zwiększenie wynagrodzenia bez dodatkowych obciążeń dla pracownika.
Ponadto bardzo często istnieje możliwość odprowadzania dodatkowej składki, pobieranej z wynagrodzenia. Zyski i wypłata z PPE są zwolnione z podatku dochodowego. Twój koszt na dziś to podatek dochodowy ze względu na to, że składka płacona przez pracodawcę powiększa Twój dochód. Warto jednak pamiętać, że w długiej perspektywie korzyść z kapitalizacji zysków przewyższa jednorazowe obciążenie podatkowe.
W przypadku zmiany pracodawcy można przenieść środki do innego PPE lub na konto IKE (można również otworzyć konto IKE transferem z PPE). Wypłata z PPE następuje w kilku przypadkach: po ukończeniu 60. roku życia na wniosek oszczędzającego, po 70. roku życia bez wniosku lub po ukończeniu 55 lat, po przedstawieniu decyzji o przyznaniu emerytury.
Przy poszukiwaniu pracy warto więc pytać o PPE jako jeden z benefitów. Jeśli pracodawca oferuje program dla swoich pracowników, to naprawdę warto skorzystać — w przeciwnym razie rezygnujesz z pieniędzy, które i tak mogłyby trafiać na Twoje konto emerytalne.
W całej zabawie z oszczędzaniem na emeryturę najważniejsza nie jest wizja zarobku i największej stopy zwrotu. To może być dobry, radosny dodatek. Najważniejsze jest przede wszystkim to, że dzisiaj zadbasz o to, jak będzie się miał Twój portfel za kilkadziesiąt lat. I już dzisiaj zaczniesz mieć wpływ na to, jak będziesz wówczas żył.