Każdy rodzic kilkukrotnie przeszedł ten trudny moment w procesie wychowywania dzieci: „mamo, tato, a czy mogę zwierzątko?”. Wasze próby odmawiania zawsze będą nieskuteczne. Podświadomie wiecie, że to i tak Wy będziecie musieli się nim zajmować, jednak chcecie zachować pozory i dać przynajmniej dziecku do zrozumienia, że opieka nad nowym członkiem rodziny będzie należała do jego obowiązków. Wybierzcie więc takiego pupila, którym najłatwiej będzie się Wam zająć.
Chomik
Zwierzątko proste w obsłudze. Kupujesz terrarium, wypełniasz trocinami i kołowrotkiem, co jakiś czas dajesz jedzenie i wodę. Zwierzak nie potrzebuje zbyt wiele przestrzeni, nie trzeba z nim wychodzić na spacery. Przy okazji może służyć funkcjom pedagogicznym, ponieważ — co tu ukrywać — krótko żyje. Na bazie tego przykładu możesz więc wytłumaczyć dziecku, czym jest śmierć. Polecam.
Chomik to dobra opcja dla rodziców, którzy chcą dać dziecku możliwość pierwszego kontaktu ze zwierzęciem bez poświęcania mu zbyt dużej ilości czasu. Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym szybko uczą się rytmu dokarmiania gryzonia, zmieniania wody i dbania o czystość terrarium. Taki pupil uczy regularności — trzeba go karmić codziennie, najlepiej o tej samej porze. Minimalne zaangażowanie dorosłego ogranicza się do cotygodniowego sprzątania klatki i uzupełniania zapasów siana, trocinów oraz karmy. Jeśli dziecko jest nadpobudliwe i nie ma jeszcze wypracowanej cierpliwości, chomik stanowi spokojnego, niekłopotliwego towarzysza, z którym można się bawić wieczorami, gdy zwierzątko budzi się do aktywności.
Kot
Jeśli nie ulegnie żadnemu wypadkowi, żyje dłużej niż chomik. W gruncie rzeczy jednak prędzej krzywdę zrobi sobie Twoje dziecko niż to zwierzę. Chodzi własnymi drogami, sam dba o czystość i ma gdzieś Twoje zdanie. Mieszkanie jest jego. Koniec, kropka. Ty tylko płacisz czynsz.
Kot wymaga mniej zaangażowania niż pies, ale więcej niż gryzoń. Nie wychodzicie z nim na spacery, jednak musicie codziennie czyścić kuwetę, a to zadanie często spada na barki rodziców. Dziecko może natomiast aktywnie uczestniczyć w karmieniu i dolewaniu świeżej wody. Koty bywają różne — jedne lubią się tulić i wskakują na kolana dziecka przy pierwszej okazji, inne traktują domowników jak dziwacznych lokatorów. Jeśli planujesz adoptować kota dla małego dziecka, wybierz rasę lub osobnika o łagodnym usposobieniu, np. brytyjczyka czy ragdolla. Kot uczy dzieci szacunku do granic — jeśli będą zbyt nachalne, dostają pazurem w rękę i szybko uczą się, kiedy zwierzę chce być w spokoju. Taki proces ustalania zasad współżycia bywa cenną lekcją empatii i czytania komunikatów niewerbalnych.
Pies
Twój prawdziwy przyjaciel, który kocha Cię, mimo że jesteś brzydki, opryskliwy i nie masz dla niego czasu. Dziecko, jak i Ty, będziecie się z nim dobrze bawić, jednak taki pupil wymaga trochę więcej Twojego zaangażowania. Konieczne jest bowiem wychodzenie z nim na spacery, a także sprzątanie po nim. Twoje dziecko pewnie wyjdzie z nim tylko dwa razy na samym początku (i to w najlepszym wypadku), więc możesz liczyć na to, że na pewno dzięki takiemu rozwiązaniu nieco się dotlenisz.
Pies to zobowiązanie na wiele lat — od około 10 do nawet 15–18 lat w zależności od rasy. Wymaga codziennych spacerów — minimum dwa razy dziennie, a w przypadku młodych i energicznych osobników nawet trzy do czterech. Jeśli masz dziecko w wieku szkolnym, możesz mu zaufać w kontekście wyprowadzania psa na krótkie spacery po osiedlu, jednak pełna odpowiedzialność spoczywa na rodzicu. Psy uczą dzieci empatii, odpowiedzialności i pomagają budować pewność siebie — w końcu dziecko wie, że jego czworonożny przyjaciel zawsze się ucieszy na jego widok. Dobierając rasę, pamiętaj o charakterze i rozmiarach: golden retriever, labrador czy beagle to rasy znane z cierpliwości i przywiązania do dzieci, podczas gdy mniejsze rasy, np. jamnik czy york, bywają nerwowe i mniej tolerancyjne wobec dziecięcych żartów. Przed decyzją warto sprawdzić, czy żaden z domowników nie ma alergii na sierść.
Żółw
Wersja dla leniwych. Być może nie przyniesie Ci gazety ani pantofli, ale też daleko nie ucieknie, jeśli nie zamkniesz drzwi. Prosty w karmieniu i tani w utrzymaniu, ale ma grubą skorupę, przez którą ciężko dotrzeć do jego serca. Ta relacja będzie więc raczej chłodnym biznesem niż gorącą przyjaźnią.
Żółw wymaga specyficznych warunków — terrarium z lampą grzewczą i UV, odpowiedniej temperatury wody (jeśli jest to żółw wodny) lub podłoża (w przypadku gatunków lądowych), a także regularnego karmienia świeżą zielenią, warzywami i białkiem. Choć może się wydawać mało wymagający, żółw żyje bardzo długo — niektóre gatunki mogą dożyć 30–40 lat, co oznacza, że zwierzę może towarzyszyć Waszej rodzinie przez dzieciństwo, młodość i dorosłość dziecka. Dziecko nie pobawi się z żółwiem jak z psem czy kotem, jednak może obserwować jego życie, karmić go codziennie i sprzątać terrarium. Żółw uczy systematyczności i cierpliwości — nie wymaga ciągłej uwagi, ale regularnej troski. Rodzice muszą pamiętać, że to oni będą kontrolować warunki bytowe zwierzęcia, ponieważ dziecko nie zauważy, że lampa przestała działać albo temperatura spadła poniżej normy.
Kanarek/papuga
Dosyć typowe rozwiązanie. Wystarczy klatka, do której wkładasz ziarno i wodę. Na pewno również możesz liczyć na popisy wokalne. Ze swego doświadczenia mogę powiedzieć, że im głośniej puszczone jest radio, tym taki ptaszek głośniej śpiewa. Jego możliwości są na tyle duże, że raczej wygrywa konkurencję ze swoim mechanicznym odpowiednikiem.
Ptaki domowe to świetny wybór dla rodzin mieszkających w blokach, gdzie nie ma możliwości trzymania większych zwierząt. Kanarek śpiewa rano i wieczorem, co może być urocze, ale i irytujące w dni wolne, gdy chcesz pospać. Papuga natomiast bywa bardziej interaktywna — uczy się powtarzać słowa, reaguje na głosy domowników, a niektóre gatunki (np. nimfy czy papużki faliste) są bardzo towarzyskie. Dziecko może karmić ptaka, zmieniać wodę, a w przypadku papugi — nawiązywać z nią komunikację. Warto jednak pamiętać, że ptaki żyją długo — papuga może dożyć 15–20 lat, a większe gatunki (jak żako czy ara) nawet 50–60 lat. Klatka musi być przestronna, regularnie czyszczona, a ptak potrzebuje czasu na naukę kontaktu z człowiekiem. Jeśli rodzina mieszka w małym mieszkaniu, hałas i puch mogą stać się uciążliwe.
Niezależnie od tego, jakie zwierzę wybierzecie, pamiętajcie o tym, że musi być ono bezpieczne dla dziecka. Zwróćcie uwagę na to, że ogromny pies może nie być najlepszym rozwiązaniem przy bardzo małym dziecku. Starajcie się również zaszczepić dzieciom minimalną odpowiedzialność za zwierzę. To Wy oczywiście będziecie głównie za nie odpowiedzialni, jednak dobrze zachęcone dziecko będzie Wam w tym pomagać.