Popularność wina w Polsce rośnie. W 2016 r. wypiliśmy aż 107 mln litrów tego trunku. Powoli stajemy się jego koneserami, a w związku z tym, kupujemy coraz lepsze roczniki i troszczymy się o ich odpowiednie przechowywanie. Z tego powodu w coraz większej liczbie domowych piwniczek gości specjalna lodówka do wina. Zastanawiasz się, jak zatroszczyć się o jakość drogocennych trunków w Twoim domu? Oto najważniejsze zasady.
Jeżeli jesteś miłośnikiem wina, a butelki ulubionego trunku lubisz przechowywać dłużej niż przez kilka dni po zakupie, musisz pamiętać o podstawowych zasadach przechowywania wina. Jeśli nie zapewnisz napojowi odpowiednich warunków, po otwarciu nie poznasz wszystkich jego walorów smakowych. Winiarki domowe zyskują na popularności nie bez powodu — umożliwiają kontrolę parametrów, które wpływają na proces dojrzewania i zachowanie bukietu aromatycznego.
Optymalna temperatura to podstawa
Pokojowa temperatura jest dla wina nieodpowiednia — zbyt wysoka, by wino zachowało swój wyborny smak. Ta w domowej lodówce zaś może być za niska — schłodzić napój możesz jedynie na kilka godzin przed podaniem. Temperatura przechowywania wynosi mniej więcej ok. 10–14 °C. To jednak wartość orientacyjna. Pamiętaj, że:
- czerwone wina najlepiej leżakują w temperaturach 15–18 °C,
- wina różowe optymalnie utrzymują swój bukiet smakowy w temperaturze 9–10 °C,
- białe wina potrzebują 6–9 °C, aby nie straciły swojego charakteru.
Jak stworzyć odpowiednie warunki w domu?
Jeśli dysponujesz piwniczką o odpowiedniej temperaturze — umieść w niej specjalne regały na wino. To dedykowane miejsce na Twoją kolekcję. Pamiętaj przy tym, że bliżej podłoża temperatura zawsze będzie niższa. A co, jeśli mieszkasz w bloku lub Twój dom nie ma odpowiedniego podpiwniczenia? Nic straconego. Potrzebna Ci po prostu specjalna lodówka na wina, nazywana też winiarką. Odpowiedni model znajdziesz np. w ofercie Liebherr. Co ważne, jeśli przechowujesz różne gatunki win, możesz wybrać winiarkę z kilkoma strefami temperatur i zapewnić swoim trunkom stabilne warunki do dojrzewania. Dzięki temu możesz jednocześnie składować czerwone i białe wina bez konieczności kompromisu w zakresie temperatury.
Czym grozi zbyt wysoka temperatura?
Przechowywanie wina w temperaturze przekraczającej 18 °C przyspiesza procesy chemiczne zachodzące w butelce. W efekcie trunek traci świeżość, a jego smak może stać się mdły lub wręcz nieprzyjemny. Szczególnie podatne na wahania temperatury są wina białe i musujące — wymagają stabilnych, chłodnych warunków przez cały okres przechowywania.
Właściwy poziom wilgotności
Stabilna i odpowiednia temperatura to nie wszystko, czego potrzebuje Twoje wino. Istotna jest również wilgotność powietrza. Zbyt mała sprawi, że korek w butelce skurczy się, a powietrze dostanie się do jej wnętrza. Zbyt duża doprowadzi do powstania pleśni. W obu sytuacjach trunek nie będzie nadawać się do wypicia.
Najbardziej optymalne warunki wino zyskuje wówczas, gdy wilgotność utrzymuje się na poziomie 65–80%. Aby ją kontrolować, w piwniczce zamontuj wilgotnościomierz i reaguj na jego wskazania. Kiedy jest zbyt sucho — ustaw w pomieszczeniu np. miskę z wodą, a gdy zbyt wilgotno — rozsyp na podłożu piasek. Jeśli zaś w Twoim domu jest lodówka na wina, nie musisz się niczym przejmować — to urządzenie, które samo wyreguluje ten parametr zgodnie z Twoimi oczekiwaniami.
Dlaczego wysychający korek to problem?
Korek naturalny jest elastyczny i dopasowuje się do szyjki butelki. Jednak przy zbyt niskiej wilgotności traci swoją elastyczność i zaczyna się kurczyć. W efekcie powstają mikroszczeliny, przez które do wnętrza butelki przedostaje się powietrze. Kontakt z tlenem prowadzi do utlenienia wina — zmienia się jego kolor, aromat i smak. Proces ten jest nieodwracalny.
Jak zapobiegać zbyt wysokiej wilgotności?
Zbyt wilgotne pomieszczenie sprzyja rozwojowi pleśni nie tylko na etykietach, ale także na korkach i ściankach butelek. Warto zainwestować w nawilżacz z funkcją osuszania lub stosować naturalne sorbenty wilgoci, takie jak piasek czy woreczki z żelem krzemionkowym. Regularne wietrzenie piwniczki również pomaga utrzymać właściwy balans wilgotności.
Bez światła
Światło niekorzystnie wpływa na proces dojrzewania wina. To dlatego większość gatunków trafia do butelek z ciemnego szkła. Szczególnie szkodliwe dla trunku jest promieniowanie UV. Dobrze więc będzie, jeśli Twoja piwniczka powstanie w miejscu pozbawionym okien. Jeśli to niemożliwe — szczelnie je zasłoń. Nie oświetlaj jej również halogenami ani świetlówkami — łagodne, ciepłe światło z żarówek LED to najbezpieczniejsze rozwiązanie. A jeżeli kupujesz lodówkę na wino, upewnij się, że wybrany przez Ciebie model ma drzwiczki z materiału, który nie przepuszcza światła lub wykonane ze szkła z filtrem UV.
Jakie światło najmniej szkodzi?
Jeśli musisz oświetlić piwniczkę, postaw na żarówki LED o ciepłej barwie. Unikaj lamp emitujących światło dzienne lub zimną biel — te spektrum zawierają więcej składowych zbliżonych do promieniowania UV. W profesjonalnych składach win stosuje się specjalne oświetlenie bursztynowe, które minimalizuje wpływ światła na trunek.
Czy przezroczyste butelki są dopuszczalne?
Większość win trafia do butelek z zielonego lub brązowego szkła, które naturalnie filtruje część promieniowania. Przezroczyste butelki stosuje się głównie do win różowych oraz niektórych białych, które są przeznaczone do szybszej konsumpcji. Jeśli planujesz długoterminowe przechowywanie, szczególnie dokładnie zadbaj o brak dostępu światła do takich butelek.
Pozycja butelek podczas przechowywania
Wino w butelkach zamkniętych korkiem naturalnym powinno leżeć poziomo. Taka pozycja zapewnia, że korek pozostaje wilgotny od strony wewnętrznej, co utrzymuje jego elastyczność i szczelność. Butelki z zakrętką mogą stać pionowo — nie ma ryzyka wysychania zamknięcia. Regały w piwniczce lub winiarce powinny być zaprojektowane tak, aby butelki nie dotykały się nawzajem — unikniesz wówczas niewielkich wstrząsów, które mogą zakłócić proces dojrzewania.
Co się dzieje, gdy wino stoi pionowo?
Pionowa pozycja butelki z korkiem naturalnym sprawia, że korek wysycha od strony stykającej się z winem. Powoduje to kurczenie się materiału i utratę szczelności. Trunek styka się z powietrzem, co prowadzi do jego utlenienia. Jeśli przechowujesz wino krócej niż kilka miesięcy, skutki mogą być niewyczuwalne, ale przy dłuższym leżakowaniu problem staje się widoczny.
Czy warto inwestować w profesjonalne wyposażenie?
Odpowiednio przechowywane wina odwdzięczą się bogatym bukietem aromatów. Zainwestuj zatem w rozwiązania, które zapewnią im idealne warunki do dojrzewania. Jeśli Twoja kolekcja liczy kilkanaście butelek, wystarczy winiarka z jedną strefą temperatur i funkcją kontroli wilgotności. Posiadacze większych zbiorów mogą rozważyć modele wielostrefowe, które umożliwiają jednoczesne przechowywanie różnych rodzajów win w optymalnych dla nich warunkach. W przypadku budowy dedykowanej piwniczki warto skonsultować się z profesjonalistą — dobrze zaprojektowane pomieszczenie służy przez dziesięciolecia i chroni nawet najbardziej delikatne roczniki.