Alkomaty to urządzenia służące do pomiaru stężenia alkoholu we krwi. Stosowane są nie tylko przez policję i służby porządkowe, ale i osoby prywatne. Chcąc nabyć alkomat, trzeba liczyć się z tym, że na rynku dostępnych jest kilka ich rodzajów.
- Do czego służy alkomat?
- Podział alkomatów ze względu na przeznaczenie
- Podział alkomatów ze względu na typ sensora
- Jaki alkomat wybrać?
- Gdzie kupić alkomat?
Do czego służy alkomat?
Wypicie alkoholu w umiarkowanych ilościach nie jest niczym złym, jednak jeżeli po lampce wina postanowimy usiąść za kierownicą, wówczas mogą spotkać nas poważne kłopoty. Po pierwsze jest to niebezpieczne i może stworzyć zagrożenie dla zdrowia i życia, a po drugie, jest to niezgodne z prawem. Jeżeli złapie nas policja i zrobi pomiar alkomatem, w najlepszym przypadku może czekać nas grzywna, w najgorszym – więzienie i odebranie prawa jazdy. Dlatego warto samodzielnie się badać i podchodzić do tej kwestii w sposób rozsądny.
Jeżeli nie wiemy czy możemy wsiąść do samochodu jako kierowca, użycie alkomatu jest tutaj konieczne. Dzięki krótkiemu badaniu urządzeniem, można szybko przekonać się czy jesteśmy zdolni do jazdy. Trzeba jednak pamiętać, że na rynku jest naprawdę szeroki wybór alkomatów. Rozważając zakup, warto przeanalizować zarówno parametry techniczne poszczególnych modeli, jak i opinie użytkowników dotyczące ich dokładności w warunkach domowych.
Podział alkomatów ze względu na przeznaczenie
Chodzi tutaj przede wszystkim o dwa typy alkomatów: profesjonalne oraz do użytku indywidualnego. Czym się między sobą różnią? Pierwsza grupa przeznaczona jest dla służb porządkowych, przeważnie chodzi tutaj o policję, straż miejską czy inne służby publiczne. To zaawansowane, drogie i przede wszystkim bardzo precyzyjne urządzenia, które w kilka chwil są w stanie określić stężenie alkoholu we krwi danej osoby.
Druga grupa, jak sama nazwa wskazuje, przeznaczona jest do użytku indywidualnego, czyli w taki alkomat może zaopatrzyć się każdy z nas. Rzecz jasna są one tańsze niż urządzenia przeznaczone dla policji, ale i tutaj mamy do czynienia ze znaczącą różnorodnością ich rodzajów. Urządzenia osobiste różnią się między sobą nie tylko ceną, ale także częstotliwością wymaganej kalibracji, żywotnością sensora oraz liczbą pomiarów, jakie można wykonać przed koniecznością wymiany elementów.
Podział alkomatów ze względu na typ sensora
Alkomaty różnią się pomiędzy sobą także pod względem sensorów, czyli rodzaju urządzenia pomiarowego i tego w jaki sposób przetwarza on próbkę powietrza dostarczoną do komórki pomiarowej. Obecnie wyróżniamy trzy rodzaje sensorów: elektrochemiczny, półprzewodnikowy oraz spektrofotometryczny.
Sensor elektrochemiczny
Sensor elektrochemiczny działa na zasadzie utleniania etanolu za pomocą związków chemicznych z wykorzystaniem panelu kontrolnego elektrody. W trakcie badania etanol się utlenia i uwalnia związki chemiczne, które wytwarzają elektryczność, a to odpowiada za wysokość stężenia alkoholu we krwi. Jest bardzo precyzyjny i nie reaguje na inne czynniki, które mogłyby odpowiadać za zakłócanie pomiaru (nikotyna, jedzenie itp.). Najczęściej wykorzystywany jest właśnie przez policję, a cena alkomatu jest stosunkowo wysoka. Żywotność takiego sensora wynosi zwykle od 500 do 1000 pomiarów, po czym konieczna jest ponowna kalibracja lub wymiana elementu pomiarowego.
Sensor półprzewodnikowy
Sensor półprzewodnikowy też działa na zasadzie utleniania etanolu na elektrodach, jednak ten typ alkomatu nie jest już tak precyzyjny, a do tego istnieje większe ryzyko błędu. Dzieje się tak, ponieważ sensory takich alkomatów są wrażliwe nie tylko na alkohol, ale i na inne substancje, przez co może dojść do zakłamania pomiaru. Najczęściej wykorzystywany jest właśnie w warunkach domowych i przez osoby indywidualne. Dla zachowania jak najlepszego wyniku, warto przed poddaniem się badaniu dokładnie wypłukać usta wodą. Cena takich alkomatów jest już zdecydowanie niższa i może szacować się nawet w granicach 100 złotych. Urządzenia te wymagają częstszej kalibracji – zazwyczaj co 6–12 miesięcy, w zależności od intensywności użytkowania.
Sensor spektrofotometryczny
Sensor spektrofotometryczny to najbardziej zaawansowany sposób badania. Działają one na zasadzie wykorzystania podczerwieni. Związki chemiczne absorbują światło, przez co dany związek zostaje zwiększony lub wzmocniony. Dzięki temu można z dużą precyzją określić poziom alkoholu w organizmie. Ten typ sensora wykorzystywany jest wyłącznie w alkomatach stacjonarnych i charakteryzują się największą dokładnością. Ze względu na złożoność konstrukcji i wysoką cenę, urządzenia te stosowane są głównie w laboratoriach, szpitalach oraz przez służby porządkowe podczas kontroli drogowych o wysokim stopniu ryzyka prawnego.
Jaki alkomat wybrać?
Na to pytanie trzeba odpowiedzieć sobie samemu, a podstawą jest tutaj określenie do jakich celów taki alkomat będzie nam potrzebny. Dużą popularnością cieszą się alkomaty osobiste, półprzewodnikowe, których wybór na rynku jest coraz większy. Nie są one drogie, choć ich działanie może być mniej precyzyjne. Ich dużym plusem jest przede wszystkim cena. Jeżeli nie zależy nam na profesjonalnym sprzęcie, a chcemy z niego korzystać tylko od czasu do czasu, wówczas nie będzie nam potrzebny drogi alkomat. Więcej szczegółów na temat wyboru urządzenia dostosowanego do potrzeb domowych można znaleźć w artykule o tym, jaki alkomat wybrać na domowy użytek.
W innych przypadkach i przy częstej potrzebie kontroli, kiedy to wyniki pomiarów są bardzo ważne, wówczas lepiej zainwestować w bardziej profesjonalny, ale i droższy sprzęt. Warto zwrócić uwagę na czas reakcji urządzenia, zakres pomiarowy (zazwyczaj od 0,00 do 4,00 promila), sposób wyświetlania wyniku oraz dostępność ustników jednorazowych. Niektóre modele oferują także funkcje dodatkowe, takie jak pamięć pomiarów, sygnalizacja dźwiękowa przekroczenia progu dopuszczalnego stężenia alkoholu czy możliwość podłączenia do komputera w celu archiwizacji danych.
Bardzo ważne jest także odpowiednia kalibracja alkomatu, ponieważ bez tego urządzenie nie będzie działało poprawnie, a wynik badania będzie zakłamany i nieprawidłowy, co wcale nam nie pomoże. Producenci zalecają kalibrację co 6–12 miesięcy, w zależności od intensywności użytkowania. Warto wybrać model, dla którego dostępny jest autoryzowany serwis kalibracyjny w Polsce, co ułatwi konserwację urządzenia i zagwarantuje jego niezawodność.
Gdzie kupić alkomat?
Alkomaty stają się coraz powszechniejsze i można je nabyć w bardzo wielu sklepach, zarówno tych profesjonalnych z urządzeniami pomiarowymi, jak również w sklepach ze sprzętem RTV i AGD. Zdecydowanie lepiej jest wybierać pewne i sprawdzone miejsca, a nie kupować alkomatów, na przykład przez serwisy ogłoszeniowe i inne podobne strony. Sprzęt powinien być pewny, sprawdzony i mieć gwarancję, w innym przypadku nie tylko straci się pieniądze, ale i sam alkomat nie spełni swojego zadania, przez co będzie narażał zarówno nas samych, jak i innych.
Przed zakupem warto sprawdzić opinie innych użytkowników, porównać parametry techniczne dostępnych modeli oraz upewnić się, że dany model posiada certyfikaty potwierdzające zgodność z obowiązującymi normami. Dobrym rozwiązaniem jest zakup w sklepie stacjonarnym, gdzie można zobaczyć urządzenie na żywo, zadać pytania sprzedawcy oraz uzyskać fachową poradę dotyczącą eksploatacji i konserwacji alkomatu.