
Dlaczego zbierać deszczówkę
Woda z kranu kosztuje, a ta spadająca na dach podczas każdej ulewy spływa bezużytecznie do kanalizacji. Zbieranie deszczówki pozwala ograniczyć zużycie wody wodociągowej tam, gdzie wysoka jakość pitna nie jest konieczna, czyli przy podlewaniu roślin, myciu samochodu czy sprzątaniu tarasu. Deszczówka jest też miękka, pozbawiona chloru i wapnia, co zieleń znosi wyraźnie lepiej niż kontakt z wodą z sieci. Dodatkowym argumentem jest zmniejszenie obciążenia kanalizacji deszczowej podczas gwałtownych opadów, co ma znaczenie zwłaszcza na działkach z nieprzepuszczalnym podłożem.
Jak zbierać deszczówkę z dachu
Podstawą każdej instalacji jest system rynnowy odprowadzający wodę do zbiornika. Elementy te trzeba wyposażyć w filtr wstępny, który zatrzyma liście, igliwie i inne zanieczyszczenia spływające z połaci. Dobrze zamontować też tak zwany łapacz pierwszej fali deszczu, odprowadzający na bok wodę, która spłukuje kurz i ptasie odchody zalegające tam po okresie suszy. Dzięki temu do pojemnika trafia woda wyraźnie czystsza, co ułatwia jej późniejsze wykorzystanie.

Rodzaje zbiorników
Wybór pojemnika zależy od dostępnej przestrzeni i skali potrzeb. Do wyboru są rozwiązania naziemne, stawiane przy ścianie domu lub w ogrodzie, oraz podziemne, chowane pod powierzchnią trawnika czy podjazdu. Te pierwsze są tańsze w instalacji i łatwiejsze w serwisowaniu, ale zajmują miejsce i wymagają zabezpieczenia przed mrozem. Drugie nie szpecą działki i mieszczą więcej wody, lecz wiążą się z pracami ziemnymi przy ich zakopywaniu. Decyzję ułatwia porównanie obu wariantów zawarte w artykule o tym, jakie zbiorniki na wodę deszczową wybrać.
Beczka czy rozbudowany system
Na początek wystarczy prosta beczka pod rynną, podłączona przez kolanko spustowe z zaworem. To rozwiązanie sprawdza się przy niewielkim ogrodzie i sporadycznym podlewaniu. Gdy potrzeby rosną, można pomyśleć o połączeniu kilku pojemników z pompą i filtracją, dzięki czemu woda posłuży też do pralki czy nawadniania, a nie tylko do konewki. Wielkość takiego systemu powinna odpowiadać faktycznej ilości opadów spadających na dach w ciągu roku, inaczej pojemnik będzie stał pusty przez większą część sezonu.
Podlewanie ogrodu deszczówką
Podlewanie to najpopularniejsze zastosowanie zebranej wody i zarazem najprostsze do wdrożenia. Rośliny doniczkowe, warzywnik i trawnik reagują na miękką wodę lepiej niż na twardą wodę z sieci, bo nie gromadzi się w glebie nadmiar wapnia. Najlepiej podawać ją rano lub wieczorem, gdy parowanie jest mniejsze, a korzenie mają czas ją wchłonąć przed upałem. Przy większej działce dobrym pomysłem jest podłączenie zbiornika do węża z rozpylaczem albo prostego systemu kropelkowego, co ogranicza straty wody i czas poświęcony na tę czynność. Więcej o pielęgnacji zieleni przez cały rok znajdziesz we wpisie o tym, jak zadbać o ogród przez wszystkie pory roku.
Deszczówka w pracach domowych
Woda opadowa nie musi kończyć swojej drogi na grządce. Można nią myć samochód, taras, chodnik czy narzędzia ogrodowe, bez obawy o plamy z kamienia, które zostawia twarda woda z kranu. Sprawdza się też do prania, pod warunkiem przepuszczenia przez filtr mechaniczny, bo miękka woda pozwala ograniczyć ilość detergentu potrzebnego do uzyskania czystości. Tego typu domowe oszczędności opisuje też tekst o sposobach ułatwiających prowadzenie domu, gdzie znajdziesz więcej praktycznych rozwiązań.
Czego deszczówką nie wolno robić
- Nie nadaje się do picia ani gotowania bez odpowiedniego uzdatnienia i badania jakości.
- Nie powinna trafiać bezpośrednio do zmywarki czy pralki bez filtracji, bo zanieczyszczenia mogą uszkodzić urządzenie.
- Nie zaleca się podlewania nią warzyw liściastych tuż przed zbiorem, jeśli pojemnik nie jest regularnie czyszczony.
- Nie wolno łączyć takiego systemu z siecią wodociągową bez zaworu zwrotnego, bo grozi to cofnięciem zanieczyszczonej wody do wody pitnej.
Wykorzystanie deszczówki do mycia i prania
Miękka woda doskonale sprawdza się przy czyszczeniu tekstyliów, bo nie zostawia szarego nalotu, który pojawia się po wodzie twardej. Przy praniu dywanów i wykładzin pomaga ona rozpuścić środek piorący równomiernie, co przekłada się na lepszy efekt bez konieczności dodatkowego płukania. Część metod opisanych w poradniku o czyszczeniu wykładzin sposobami domowymi korzysta właśnie z takiej miękkiej wody jako bazy roztworu. Przed takim zastosowaniem wodę z pojemnika jednak dobrze przefiltrować, żeby uniknąć osadzania się drobnych zanieczyszczeń na tkaninie.
Wskazówka: zbiornik na deszczówkę czyść przynajmniej raz w roku, najlepiej wiosną, zanim ruszy sezon podlewania. Osad na dnie i glony na ściankach ograniczają pojemność i pogarszają jakość wody.
Jak dobrać instalację do potrzeb domu
Przed zakupem zbiornika dobrze policzyć powierzchnię dachu i średnią ilość opadów w regionie, bo od tego zależy, ile wody faktycznie da się zebrać w ciągu sezonu. Mała działka z ogródkiem przydomowym poradzi sobie z pojedynczą beczką, natomiast dom z dużym trawnikiem i warzywnikiem skorzysta na większym naczyniu podziemnym z pompą. Osoby planujące podłączenie deszczówki do sieci domowej, na przykład do spłuczki toalety czy pralki, powinny skonsultować projekt z instalatorem, bo wymaga to odpowiedniego rozdziału rur i zabezpieczeń przed mieszaniem się wód. Rozwiązanie takie zwraca się w kolejnych sezonach dzięki niższym rachunkom za wodę i mniejszemu obciążeniu studni lub wodociągu.
Najczęstsze pytania
Czy deszczówkę można pić po przegotowaniu?
Samo gotowanie nie usuwa wszystkich zanieczyszczeń ani substancji spłukanych z dachu, dlatego picia takiej wody lepiej unikać bez sprawdzenia jej składu w odpowiednim laboratorium.
Czy zbiornik na deszczówkę zamarza zimą?
Pojemniki naziemne trzeba na zimę opróżnić lub zabezpieczyć, bo zamarzająca woda może uszkodzić ścianki. Te umieszczone poniżej strefy przemarzania gruntu są na to odporne.
Czy deszczówka szkodzi roślinom doniczkowym?
Przeciwnie, rośliny doniczkowe zwykle lepiej znoszą miękką wodę deszczową niż twardą wodę z kranu, o ile naczynie jest czyste i nie zawiera zanieczyszczeń z dachu.
Ile kosztuje montaż instalacji do zbierania deszczówki?
Suma zależy od wielkości pojemnika, rodzaju filtracji i tego, czy wybrany wariant ma być naziemny czy podziemny, dlatego wycenę dobrze zlecić konkretnej firmie po oględzinach działki.
Zbieranie deszczówki opłaca się nawet przy niewielkiej instalacji, bo każda beczka podłączona pod rynną odciąża domowy budżet i ogranicza zużycie wody z sieci. Zanim zdecydujesz się na rozbudowany system z pompą i filtracją, sprawdź w praktyce, jak działa prosty zbiornik naziemny, a dopiero potem inwestuj w większe rozwiązanie dopasowane do realnych potrzeb domu i ogrodu.
