Chcąc urządzić stylowe wnętrze naszego domu, coraz częściej zastanawiamy się nad wyposażeniem go w meble zabytkowe, aby nadać mu wyjątkowego charakteru. Antyki stają się bardzo popularne i coraz częściej na rynku można znaleźć zarówno meble zabytkowe, jak i takie, które są stylizowane na antyczne. Czym się między sobą różnią?
- Meble zabytkowe – czy zawsze są to antyki?
- Gdzie kupić zabytkowe meble?
- Jak rozpoznać meble zabytkowe?
- Czym charakteryzują się meble stylizowane?
Meble zabytkowe – czy zawsze są to antyki?
Meble zabytkowe to bardzo szerokie pojęcie i od razu należy nadmienić, że nie każdy stary przedmiot uznawany jest za antyk. Sama data powstania, czy wiek danego mebla nie stanowią gwarancji, że jest on meblem rzeczywiście zabytkowym i cennym. Najczęściej za antyki uznaje się meble pochodzące sprzed II wojny światowej (do stylu art deco), choć wielu antykwariuszy uznaje za zabytki przedmioty starsze, najlepiej pochodzące z konkretnej epoki. Według prawa z kolei, za antyk (zabytek) uznaje się wszystko, co przekracza wiek stu lat.
Meble z epok późniejszych, na przykład z czasów tuż po wojnie lub PRL będą zaliczane do grupy vintage. Przedmioty z lat 50., 60. czy 70. XX wieku, mimo swojej unikalnej estetyki, często nie spełniają formalnych kryteriów antyczności. Zdarza się jednak, że ich wartość kolekcjonerska przewyższa wiele starszych przedmiotów ze względu na ograniczoną liczbę egzemplarzy lub wartość projektową. Warto pamiętać, że wiek to tylko jeden z czynników oceny wartości – sama stara szafa ze strychu, choć licząca sto lat, może nie mieć żadnej wartości rynkowej.
Gdzie kupić zabytkowe meble?
Wiek to tylko liczba i w oczach antykwariuszy oraz kolekcjonerów nie jest on najistotniejszym wyznacznikiem. W przypadku mebli będzie się liczyła nie tylko data produkcji, ale też sam producent, im bardziej znany tym lepiej, a także konkretna epoka oraz liczba egzemplarzy dostępnych na rynku. Co za tym idzie, stary fotel ze strychu wcale nie musi być antykiem.
Antyków na rynku nie brakuje, ale osobom niezorientowanym może być ciężko rozpoznać autentycznie zabytkowe przedmioty. W takim przypadku najlepiej zdać się na specjalistów. Przede wszystkim zabytkowe meble warto kupować w sprawdzonych miejscach, np. Antique Beauty. Wyspecjalizowane domy aukcyjne i antykwariaty sprawdzają wszystkie swoje towary pod kątem autentyczności i wystawiają im specjalne certyfikaty. Certyfikat autentyczności to dokument potwierdzający pochodzenie mebla, jego wiek oraz stan zachowania – stanowi on formę gwarancji dla nabywcy.
Warto również zwrócić uwagę na renomę sprzedawcy – sprawdzone źródła dysponują dokumentacją pochodzenia przedmiotów oraz oferują możliwość ich oględzin przed zakupem. Niezależnie od tego skąd nabywamy taki mebel, warto wiedzieć na co zwracać uwagę i samodzielnie przeprowadzić podstawową weryfikację.
Jak rozpoznać meble zabytkowe?
Mówiąc o zabytkach najczęściej mamy na myśli przedmioty, które samym swoim wyglądem mówią, że są stare, a wysoka cena antyków jeszcze to wrażenie pogłębia. Nie można jednak dać się nabrać, ponieważ zarówno cena, jak i wygląd mebla jeszcze nie świadczą o jego realnym wieku.
Sprawdź konstrukcję mebla
Powinno się obejrzeć konstrukcję mebla – te stare mają niewidoczne plecy i spody wykonane z nieheblowanego (surowego) drewna, konkretnie desek ujętych w ramę. Dopiero od końca XIX wieku zaczęto heblować drewno, a współczesne meble zamiast desek mają płyty. Okleina, z której są wykonane zabytkowe meble to fornir, gruby i drewniany, współcześnie korzysta się cienkich oklein z laminatu. Grubość forniru w zabytkowych meblach wynosi zazwyczaj kilka milimetrów, podczas gdy nowoczesne okleiny mają grubość poniżej jednego milimetra.
Przeanalizuj sposób łączenia elementów
Ważnym szczegółem będzie także sposób łączenia. Dawniej wszystkie elementy mebla były składane za pomocą gwoździ – te powinny być duże i wyraźnie zardzewiałe. Wcześniej używano przede wszystkim gwoździ kutych, które odznaczają się nieregularnym kształtem oraz charakterystycznym, nierównym trzpieniem. Współczesne gwoździe są maszynowo produkowane, idealnie równe i gładkie. W zabytkowych meblach można również natrafić na połączenia czopowe lub na tzw. jaskółczy ogon – techniki stolarskie stosowane przed erą masowej produkcji.
Zwróć uwagę na ślady użytkowania
Należy także zwrócić uwagę na ślady użytkowania – przetarcia, pęknięcia, odbarwienia czy zadrapania – stare meble powinny je posiadać. Szczególnie widoczne są one w miejscach intensywnego kontaktu z użytkownikiem, takich jak krawędzie szuflad, uchwyty czy blaty. O wieku będzie świadczyły także pozostałości papieru, którym kiedyś, w dawnych czasach uszczelniano meble. Papier ten często zawiera stare gazety lub dokumenty, które można datować na podstawie ich treści.
Poszukaj sygnatury producenta
Ważną wskazówką jest także widoczna sygnatura, czyli stempel czy pieczęć producenta mebla. Mogły być one wypalane w drewnie lub przyczepione w postaci tabliczek. Sygnatura to najcenniejszy dowód autentyczności – pozwala zidentyfikować producenta, a często także datę i miejsce wytworzenia. Warto sprawdzić wnętrze szuflad, spód mebla oraz tylne ściany – to tam najczęściej umieszczano oznaczenia.
Czym charakteryzują się meble stylizowane?
Obok oryginalnych antyków, dużą popularnością cieszą się także meble stylizowane. Czym się odróżniają od zabytkowych? Przede wszystkim tym, że są to całkowicie współczesne przedmioty, którym jedynie nadano wygląd przypominający zabytkowy. Są mechanicznie postarzane, ale nie ma w nich żadnych rys i śladów użytkowania powstałych naturalnie przez dekady eksploatacji.
Na rynku jest sporo firm, które świadomie naśladują dawne style, nawiązując tym samym do mebli kolekcjonerskich. Są ona drogie, choć może nie tak, jak oryginalne zabytki, ale z antykami nie mają nic wspólnego. Za tymi meblami nie stoi żadna historia, są doskonałymi podróbkami, które będą świetnie się prezentować we wnętrzu, tworząc ciekawy styl. Może to być rozwiązanie dla tych, których nie stać na meble zabytkowe.
Meble stylizowane często wykorzystują techniki takie jak patynowanie, bejcowanie czy celowe uszkadzanie powierzchni w celu nadania efektu wieku. Producenci stosują specjalne farby i lakiery, które imitują naturalne procesy starzenia się drewna. Istotną różnicą jest jednak sposób wykonania – stylizowane meble powstają z użyciem nowoczesnych materiałów, takich jak płyty MDF czy OSB, pokryte okleiną imitującą drewno.
Tego typu meble świetnie sprawdzają się w aranżacjach inspirowanych klasyką, oferując estetykę mebli retro bez ryzyka związanego z nabyciem oryginalnego antycznego przedmiotu. Są również bardziej odporne na warunki wilgotnościowe oraz temperatury, co czyni je praktyczniejszymi w codziennym użytkowaniu niż autentyczne zabytki wymagające specjalistycznej konserwacji.